Aanvullende onderzoeken

Indien klinisch logopedisch onderzoek onvoldoende informatie geeft, kan de logopediste aanvullend objectief onderzoek adviseren, zoals een FEES of RX-slikfunctie.

FEES

FEES staat voor Fiberoptic Endoscopic Evaluation of Swallowing, oftewel Flexibele Endoscopische Evaluatie van het Slikken.  Het is een aanvullend onderzoek op het klinisch logopedisch onderzoek en vervangt dit niet.  De FEES wordt uitgevoerd door de neus-keel-oorarts (NKO) en steeds in samenwerking met de behandelende logopediste.  Het vindt plaats in het onderzoekslokaal van de NKO-arts.

Voor dit onderzoek is het niet nodig zich speciaal voor te bereiden of nuchter te blijven.  Eventuele medicijnen kunnen ook gewoon ingenomen worden.  Het onderzoek is niet-invasief en pijnloos.  Een gemiddeld FEES-onderzoek duurt 10 à 20 minuten.

 

FEES onderzoek

 

Bij de FEES-procedure wordt een endoscoop (=een buigzame dunne slang met een lichtbron) via de neus ingebracht tot in de keel.  Dit geeft een kriebelig en onaangenaam gevoel, maar doet geen pijn.  De endoscoop blijft tijdens het onderzoek in de keel zitten. De arts kan zo de weg van de keel tot aan de stembanden in beeld brengen. Eerst wordt gevraagd om enkele klanken te produceren om zo de beweeglijkheid van de stembanden te beoordelen. Vervolgens wordt gevraagd enkele voedingsmiddelen te slikken. Afhankelijk van patiënt tot patiënt kan achtereenvolgens getest worden met water (vloeibaar en/of ingedikt), appelmoes of yoghurt, een boterham en een koek. Aan het water wordt een kleurstof toegevoegd om een onderscheid te maken met speeksel. De passage van de bolus van achterin de mond tot aan de bovenste slokdarmsfincter wordt op die manier uitstekend in beeld gebracht.  We krijgen bovendien een goed zicht op de toestand van de diepere keel en het strottenhoofd voor en na de slikact.

Het einddoel van het onderzoek is het bepalen van de veiligheid en de efficiëntie van de slikact, de mogelijkheden tot orale voeding en de nood tot het gebruik van gepaste interventies. Zo kunnen er aanpassingen aan de voeding en drank en/of houdingsaanpassingen geadviseerd worden. Deze aanpassingen zijn gebaseerd op de vastgestelde pathofysiologie van de patiënt.

Voor een FEES-onderzoek in het Imelda Ziekenhuis neemt u best contact op met de dienst logopedie. Zij zullen voor jou de FEES inplannen en aanwezig zijn tijdens het onderzoek. Als je sliktherapie volgt bij een andere logopediste, mag deze ook aanwezig zijn tijdens het onderzoek.

RX-slikact

Een andere benaming is RX slikfunctie.  Het is een onderzoek dat uitgevoerd wordt door de radioloog.  Er wordt aan de patiënt gevraagd een contrastvloeistof in te slikken. Ondertussen wordt met röntgenstralen de farynx, larynx en bovenste slokdarm in beeld gebracht. Door het nemen van een reeks röntgenfoto’s wordt de passage van de bolus van in de mond tot in de slokdarm gevisualiseerd. Eventuele slikafwijkingen (en mogelijke aspiratie) kunnen zo in beeld gebracht worden.

Een afspraak voor dit onderzoek verloopt via de dienst radiologie en gebeurt op voorschrift van een arts. Voorwaarden voor het welslagen van dit onderzoek is dat de patiënt zelfstandig rechtop op een bankje kan zitten én kan slikken op verzoek.
Het onderzoek neemt een 20-tal minuten in beslag. De patiënt komt best nuchter naar het onderzoek.  Indien er een vermoeden is van aspiratie van drank of voedsel, wordt dit best zo vermeld bij aanvang.

De mogelijkheid bestaat om de slikfunctie voor vloeibaar of halfvaste consistentie te testen. Bij de halfvaste consistentie wordt Barium vermengd met ontkorste boterhammen tot een havermout-consistentie.