Euthanasie

Sinds 28 mei 2002 heeft België een wet betreffende euthanasie: levensbeëindiging op verzoek van de patiënt. Bij euthanasie gaat de vraag steeds uit van de patiënt. De wet bepaalt dat onder strikte voorwaarden euthanasie niet meer strafbaar is. Euthanasie kan gebeuren op basis van een verzoek tot euthanasie of op basis van een wilsbeschikking in geval van onomkeerbaar coma.

1- Wettelijke voorwaarden voor euthanasie op basis van een verzoek.

  • de patiënt moet handelings-of wilsbekwaam zijn;
  • en een ernstige en ongeneeslijke aandoening hebben t.g.v. een ziekte of ongeval;
  • met ondraaglijk fysisch en/of psychisch lijden dat niet te leningen is;
  • er mag geen externe druk zijn;
  • de vraag moet herhaaldelijk gesteld zijn en neergeschreven worden door de patiënt (schriftelijk verzoek).

Wanneer de patiënt een korte levensverwachting heeft, is advies van een tweede, onafhankelijke arts nodig die de vraag en de toestand van de patiënt mee beoordeelt.

Wanneer de patiënt niet binnen afzienbare tijd zal overlijden, is advies van twee onafhankelijke artsen nodig, waarbij één van de twee artsen een psychiater of een specialist in de ziekte van de patiënt is. Alle drie de artsen moeten de vraag en de toestand van de patiënt onderzoeken. Bovendien moeten patiënten minstens één maand wachten na de datum waarop zij schriftelijk het verzoek tot euthanasie indienden.

2- Wettelijke voorwaarden voor euthanasie op basis van een wilsbeschikking

Een patiënt die niet meer bij bewustzijn is, kan geen euthanasie meer vragen. De wet voorziet daarom de mogelijkheid om vooraf een wilsverklaring op te stellen waarin men vraagt dat er euthanasie wordt verricht indien men op onomkeerbare wijze het bewustzijn verliest. Deze wilsverklaring kan een basis zijn voor euthanasie op voorwaarde dat de patiënt niet meer bij bewustzijn is én  als artsen zeker zijn dat de patiënt ook niet meer bij bewustzijn zal komen (onomkeerbare coma). Er dient eveneens een advies van een tweede onafhankelijke arts gevraagd te worden

3- Procedure in het Imeldaziekenhuis

We proberen als zorgverleners de wetgeving op een ethisch verantwoorde wijze in de praktijk te brengen. Hierbij trachten we verschillende waarden af te wegen: eerbied voor het leven, de autonomie van elke patiënt, het bestrijden van ondraaglijk lijden en de zorgrelatie tussen zorgverlener en patiënt.
We benaderen een vraag naar euthanasie steeds vertrouwelijk en respectvol. Daarbij hechten we belang aan het werken in teamverband en palliatieve zorg. Een euthanasieverzoek wordt in onze instelling dan ook steeds door het zorgteam afgewogen nadat alle palliatieve zorgmogelijkheden zijn overlopen. Aan elke uitvoering gaan meerdere gesprekken vooraf met de patiënt en zijn naasten.

Het  gebeurt dat een arts beslist om niet in te gaan op de euthanasievraag om ethische of andere redenen. Dit dient steeds tijdig en open met de patiënt te worden besproken. Dan streven we er naar om de zorgrelatie te verzekeren door de patiënt naar een andere arts of zorginstelling te verwijzen. Dat gebeurt uiteraard in samenspraak met de patiënt en zijn naasten. 

  • minderjarigen
  • psychisch lijden

De vraag naar euthanasie omwille van ondraaglijk psychisch lijden of bij minderjarigen zal steeds in alle sereniteit met de patiënt worden besproken. Gezien de specifieke context en het belang van een goede gespecialiseerde omkadering, zal worden doorverwezen naar gespecialiseerde centra.

De nodige informatie omtrent alle aspecten van dit onderwerp vind je verzameld op de LEIF infosite of het Levens Einde Informatie Forum.